Kitsuke

Kimono (着物) i Kitsuke (着付け)

 

Kimono to tradycyjny strój japoński. Są różne rodzaje kimon noszone podczas różnych okazji. Jednak bez względu na wszystko, kimono zawsze nosi się tak, by lewa poła przykrywała prawą!

Kitsuke to sztuka ubierania i noszenia kimona. Warto wiedzieć, że kimono zakładane jest według ściśle określonych reguł. Dotyczą one rodzaju kimona, wzorów, kolorów, doboru akcesoriów i oczywiście właściwego sposobu zakładania i noszenia stroju. Poniżej można znaleźć kilka przydatnych zwrotów, które wykorzystuje się w kitsuke:

  • Obi – pas wiązany w talii.
  • Ohashori – specjalna fałda noszona w pasie przez kobiety. Tworzy się ją podwijając kimono przez zawiązaniem obi. To właśnie z jej powodu damskie kimono musi być tak długie, jak wysoka jest osoba, która ma je nosić.
  • Juban – bielizna noszona pod kimonem. Ma chronić kimono przed potem. Pod kimonem ZAWSZE nosi się juban! Jego brak to poważne faux pax.
  • Hakama – luźne spodnie noszone zarówno przez mężczyzn, jak i kobiety..
  • Tabi – specjalne skarpetki, w których duży palec je oddzielony od pozostałych, aby można było wygodnie nosić zori.
  • Zori – sandały noszone do kimona.
  • Geta – klapki, zwykle drewniane, noszone do yukaty. Geta NIGDY nie zakłada się do kimona!
  • Yukata – chociaż wygląda jak kimono i czasem bywa nazywana “letnim kimonem”, nie zalicza się do kimon. Jest wykonana z bawełnianej tkaniny i noszona latem. Dawniej pełniła rolę “podomki” lub stroju do spania.

Kimona damskie i męskie znacznie się od siebie różnią.

Męskie kimono – ma rękawy całkowicie przyszyte do korpusu kimona. Nie nosi się go z ohashori, więc musi być tylko na tyle długie, by sięgać kostek.

Kimono damskie – rękawy nie są całkowicie przyszyte do korpusu kimona. Nosi się je z ohashori, więc musi być tak długie jak wysoka jest osoba, która ma je nosić. Są różne rodzaje damskich kimon:

  • Komon – codzienne kimono ze delikatnym wzorem pokrywającym całą powierzchnię. Nosi się je z hanhaba obi lub nagoya obi. Może być noszone przez mężatki i kobiety niezamężne.
  • Iromuji – jednobarwne kimono albo pozbawione wzorów albo z delikatnym wzorem tłoczonym lub tkanym na jedwabiu. Nosi się je z nagoya lub fukuro obi. Może być noszone przez mężatki i kobiety niezamężne. Zwykle zakładane na ceremonię herbacianą.
  • Tsukesage – pół-formalne kimono z wzorami umieszczonymi tylko poniżej kolan. Nosi się z fukuro obi. Może być noszone przez mężatki i kobiety niezamężne.
  • Houmongi – a formal kimono with pattern across the sleeves, shoulder and bottom. Worn on formal occasions for both married and unmarried women.
  • Furisode – bardzo formalne, wielobarwne kimono z długimi, zalotnymi rękawami. Zakładane WYŁĄCZNIE przez młode, niezamężne kobiety na bardzo ważne okazje!
  • Tomosode – bardzo formalne kimono dla zamężnych kobiet. Zwykle jest czarne, z misternymi, kolorowymi wzorami na samym dole.
  • Uchikake – kimono dla panny młodej. Ma pogrubiony dolny brzeg, obszyty tkaniną (zwykle czerwoną). Zwykle kolorowe i bogato haftowane.
  • Ślubne furisode – długie furisode z pogrubionym dolnym brzegiem obszytym tkaniną. Noszone tak, by dół tworzył tren ciągnący się po ziemi. NIE jest to jednak to samo, co Uchikake!

Obi to pas wiązany na kimonie. Są różne rodzaje obi odpowiednie na różne okazje. Podstawowe typy to:

  • Han-haba Obi – codzienne obi noszone do yukaty lub kimona typu komon. Ma szerokość ok. 15 cm (czyli mniej więcej połowę typowej szerokości obi).
  • Nagoya Obi – pół-formalne obi. Posiada węższą część (szerokości ok. 15cm) powstałą poprzez złożenie i zszycie brzegów obi. Zwykle noszone do kimon typu komon, iromuji lub tomesode. Nazwa pochodzi od miasta Nagoya, gdzie zostało wyprodukowane po raz pierwszy.
  • Fukuro Obi – formalne obi ze wzorem pokrywającym ok. 50% jednej strony pasa. Ma ok. 30cm szerokości. Nosi się je do kimon typu: furisode, tomesode, iromuji, houmongi lub tsukesage podczas formalnych okazji.
  • Maru Obi – najbardziej formalne pośród wszystkich obi. Wzór pokrywa 100% obu stron pasa. Z powodu bogatych haftów i użycia wysokiej jakości jedwabiu, jest bardzo ciężkie i raczej sztywne. Noszone wyłącznie podczas najważniejszych okazji z kimonami typu: houmongi, tomesode lub furisode.
  • Heko Obi – męskie obi. Jest szersze niż kaku obi, ale wykonane z miększej tkaniny.
  • Kaku Obi – cieńsze niż heko obi, ale wykonane ze sztywniejszego materiału.

Akcesoria są często równie ważne jak samo kimono czy obi. Poniżej można znaleźć listę podstawowych akcesoriów kitsuke:

  • Korin belt – elastyczny pas z klamerkami na obu końcach. Używany, by utrzymać kimono na miejscu podczas noszenia.
  • Datejime – pas używany do wiązania kimona pod obi.
  • Obi-makura – mała poduszeczka wykorzystywana podczas wiązania obi, aby nadać węzłowi odpowiedni kształt.
  • Obi-age – jedwabny pas podobny do szaliczka, wiązany ponad częścią obi opasującą talię. Ma ukrywać obi-makurę.
  • Obi-jime – dekoracyjny sznurek wiązany na obi, mający podtrzymywać węzeł na plecach. Jego kolor zwykle jest zbliżony do koloru obi-age. Są różne rodzaje obi-jime.
  • Obi-dome – mały dekoracyjny element podobny do koralika, zakładany na obi-jime.
  • Obi-ita – sztywny, plastikowy element mający zapobiegać tworzeniu się fałd na obi. Wkłada się z przodu pod część obi opasującą talię.

Na koniec warto wspomnieć, że jest wiele szczegółowych zasad dotyczących odpowiedniego doboru kolorów i wzorów kimona i obi. Zależy to od okazji, pory roku, wieku i stanu cywilnego osoby noszącej kimono oraz wielu innych czynników. Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej…

…przyłącz się do jednego z kursów i pokazów kitsuke organizowanych przez nasz Ośrodek. Jeżeli potrzebujesz więcej informacji, napisz do nas!